Tarhuncu Ahmed Paşa
On yedinci asır Osmanlı sadrâzamı. Arnavutluk’un Mat kasabasında
doğdu. Devşirme olarak saraya alındı. Enderun'da tahsilini
tamamladıktan sonra, sipâhi olarak Beylerbeyi Musa Paşayla
Mısır’a gitti. Önce Musa Paşanın, sonra da Hezârpâre Ahmed
Paşanın kethüdâsı oldu. 1648’de Diyarbekir, 1649’da vezir
rütbesiyle Mısır Beylerbeyliğine tâyin edildi. 1651’de
azledildiyse de bir süre sonra Yanya Vâliliğine gönderildi.
Bu sırada Girit Seferinin uzaması ve Abaza Mehmed Paşa
isyanları gibi hâdiseler sebebiyle devletin mâli durumu
sarsılmıştı. Tarhuncu Ahmed Paşa, Mısır’dayken yaptığı
mâli çalışmalarda başarılı olmuştu. Kazasker Hocazâde Mesûd
Efendinin tavsiyesiyle 1652 yılında Gürcü Mehmed Paşanın
yerine sadrâzam tâyin edildi. Öncelikle mâlî sıkıntıların
düzeltilmesi emredilip, bu hususta her türlü yetki kendisine
verildi.
Samîmi ve şiddetli bir şekilde işe başlayan Ahmed Paşa,
Defterdâr Zurnazen Mustafa Paşa başkanlığında teşkil edilen
mâliyeciler heyetine, devletin gelir ve giderini gösteren
bir lâyiha hazırlattı. Sonra da devletin gelir ve giderleri
arasındaki dengesizliği ortadan kaldırmak amacıyla iki
bütçe plânı yaptı. Tarhuncu lâyihaları da denilen bu plana
göre Ahmed Paşa, bütçedeki 1100 yük akçe olan açığı kapatabilmek
için hîleli yollardan mal toplamış olanlardan hazîneye
yardım adıyla para almaya başladı. Alınan bu tedbirler
pek çok kimsenin menfaatine dokunduğu için, sadrâzama düşmanlıklar
başladı. Kırım Hanı da hasımları arasındaydı. Kapdan-ı
deryâ Derviş Mehmed Paşaya donanma ihtiyacı için arzu ettiği
nakit para verilmeyince, sadrâzamla aralarında sert münâkaşalar
oldu. Bu hâdise sadrâzamın düşmanlarını harekete geçirdi.
Sadrâzamın; genç pâdişâh Sultan Dördüncü Mehmed Hanı tahttan
indirip, yerine kardeşi Süleyman’ı geçirmek istediği iftirasını
pâdişâha ulaştırdılar. Güvendiği kimselerin kanalıyla gelen
habere inanan pâdişâh, 30 Mart 1653’te, Tarhuncu Ahmed
Paşayı saraya çağırarak sadrâzamlıktan azil ve îdâm ettirdi.
Onun ölümünden sonra uygulamaları kaldırıldı.
Kaynak:http://www.dallog.com
DIGER ARNAVUT BÜYÜKLERIMIZ |
